Przez ponad tysiąc lat papież nie był jedynie przywódcą religijnym — był głową państwa, rządząc prawdziwym krajem w sercu środkowych Włoch.
Królestwo pod każdym względem oprócz nazwy
Państwo Kościelne sięgało VIII wieku i u szczytu potęgi rozciągało się na szerokim pasie środkowych Włoch, z papieżem jako absolutnym władcą świeckim, obok jego autorytetu religijnego — układ, który przetrwał ponad tysiąclecie.
Wchłonięte przez jednoczące się Włochy
W miarę jak ruch na rzecz zjednoczenia Włoch w jedno królestwo nabierał tempa w latach 60. XIX wieku, siły włoskie stopniowo anektowały terytorium papieskie, pozostawiając papieżowi Piusowi IX pod koniec dekady niewiele więcej niż sam Rzym.
Zajęcie Rzymu
20 września 1870 roku wojska włoskie przełamały starożytne Mury Aureliańskie przy Porta Pia i zajęły miasto, kończąc w ciągu jednego dnia ponad tysiąc lat papieskiej władzy świeckiej. Pius IX wycofał się do Watykanu i odmówił uznania włoskiej władzy, nazywając siebie „więźniem Watykanu” — postawa, którą jego następcy utrzymywali przez niemal 60 lat, dopóki Traktaty Laterańskie ostatecznie nie rozwiązały sporu w 1929 roku.
